De termen overgewicht, zwaarlijvig en obesitas worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet helemaal hetzelfde. Ze verwijzen allemaal naar een toestand waarbij iemand meer lichaamsvet heeft dan gezond is, maar er zijn belangrijke gradaties in ernst en gezondheidseffecten. In dit artikel leggen we het verschil tussen overgewicht, zwaarlijvig en obesitas uit op een duidelijke en begrijpelijke manier. Zo weet je precies waar de grens ligt en wat het betekent voor jouw gezondheid.
Wat is overgewicht?
Overgewicht betekent dat je meer weegt dan wat als gezond wordt beschouwd voor je lengte. De meest gebruikte methode om dit te meten is de Body Mass Index (BMI). Een BMI tussen 25 en 29,9 wordt beschouwd als overgewicht. Het hoeft niet meteen gezondheidsproblemen te veroorzaken, zeker als iemand een gezonde levensstijl heeft en vooral spiermassa in plaats van vet heeft. Toch verhoogt overgewicht het risico op aandoeningen zoals hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Wanneer ben je zwaarlijvig?
Zwaarlijvig zijn betekent dat het overgewicht ernstiger is geworden. De term “zwaarlijvig” is geen officiële medische diagnose, maar wordt vaak in het dagelijks taalgebruik gebruikt als synoniem voor obesitas. Toch wordt het ook wel eens gezien als een tussenstap tussen overgewicht en obesitas. Mensen die als zwaarlijvig worden omschreven hebben doorgaans een BMI van 30 of meer, maar zijn nog niet in een situatie waarbij hun gewicht levensbedreigende risico’s met zich meebrengt.
Sommige artsen en gezondheidsdeskundigen gebruiken “zwaarlijvig” als informele term voor matige obesitas, vaak bij een BMI tussen 30 en 35. Anderen gebruiken het om op een minder confronterende manier over obesitas te spreken. Dat kan verwarrend zijn, maar het benadrukt juist het belang van een goede definitie.
Wat betekent obesitas?
Obesitas is een medische aandoening die gekenmerkt wordt door een overmatige ophoping van vet in het lichaam. Een BMI van 30 of meer wordt officieel geclassificeerd als obesitas. Dit wordt onderverdeeld in drie klassen:
- Obesitas klasse I (mild): BMI van 30 tot 34,9
- Obesitas klasse II (ernstig): BMI van 35 tot 39,9
- Obesitas klasse III (morbide obesitas): BMI van 40 of hoger
Obesitas verhoogt het risico op tal van ernstige gezondheidsproblemen, waaronder hartziekten, beroertes, type 2 diabetes, slaapapneu, gewrichtsproblemen en zelfs bepaalde vormen van kanker. De behandeling van obesitas vereist meestal een combinatie van voeding, beweging, gedragsverandering en soms medische begeleiding.
Hoe bepaal je jouw BMI?
Je kunt je BMI eenvoudig berekenen door je gewicht in kilogram te delen door het kwadraat van je lengte in meters. Bijvoorbeeld: als je 80 kg weegt en 1,75 m groot bent, dan is je BMI:
👉 80 / (1,75 x 1,75) = 26,1
Met een BMI van 26,1 val je dus in de categorie overgewicht. Online zijn er ook veel BMI-calculators beschikbaar die je direct resultaat geven.
Waarom is het verschil belangrijk?
Het verschil tussen overgewicht, zwaarlijvigheid en obesitas is belangrijk om te begrijpen, omdat het je kan helpen inschatten in welke gezondheidszone je je bevindt. Hoe hoger je BMI, hoe groter het risico op gezondheidsproblemen. Door het verschil te kennen, kun je preventief handelen en, indien nodig, tijdig hulp zoeken.
Een gezonde levensstijl met voldoende beweging, evenwichtige voeding en mentale veerkracht speelt een belangrijke rol bij het voorkomen of verminderen van overgewicht en obesitas.
Tot slot
Hoewel de termen overgewicht, zwaarlijvig en obesitas vaak door elkaar worden gebruikt, hebben ze elk hun eigen betekenis en gezondheidsimplicaties. Door deze termen beter te begrijpen, kun je bewuster omgaan met je eigen gezondheid of die van anderen. Heb je twijfels over je gewicht of gezondheid? Raadpleeg dan altijd een arts of diëtist voor persoonlijk advies.
